Падрыхтоўка да экзамену TOEFL

TOEFL (Test of English as a Foreign Language) — міжнародны экзамен па акадэмічнай англійскай, які часцей за ўсё патрабуюць універсітэты ЗША і Канады. З 21 студзеня 2026 года фармат iBT прыкметна змяніўся: тэст стаў удвая карацейшым, балы лічаць па шкале 1–6 замест 0–120, а заданні перапрацавалі цалкам. Разбіраем, як экзамен уладкаваны цяпер і з чаго пачынаць падрыхтоўку.

Што такое TOEFL

TOEFL iBT правярае чатыры навыкі ў акадэмічным кантэксце: Reading, Listening, Speaking і Writing. Здаюць за камп'ютарам — у акрэдытаваным цэнтры або дома пад наглядам практара па відэазванку. Вынікі прымаюць больш за 13 000 арганізацый у 160+ краінах, а сертыфікат дзейнічае 2 гады з даты здачы.

Па ўзроўні валодання мовай гэта B2–C1. У параўнанні з IELTS TOEFL папулярнейшы ў ЗША і Канадзе, IELTS — у Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Новай Зеландыі; выбар залежыць ад таго, куды паступаеце. Калі патрэбны бестэрміновы сертыфікат узроўню, а не балы, глядзіце ў бок экзаменаў Cambridge.

Што змянілася ў 2026

Абнаўленне ўступіла ў сілу 21 студзеня 2026 года. Калі вы рыхтаваліся па матэрыялах мінулых гадоў або па парадах знаёмых, якія здавалі раней, звярніцеся да гэтай табліцы — частка звыклых арыенціраў больш не працуе.

Важная агаворка на пераходны перыяд: яшчэ два гады пасля студзеня 2026 у адчёце разам з балам па шкале 1–6 друкуюць супастаўны рэзультат па ранейшай шкале 0–120. Так што калі ВНУ ў патрабаваннях паказвае «90 балаў», ваш рэзультат усё роўна можна супаставіць з гэтым парогам — абнаўляць фармулёўкі патрабаванняў універсітэты будуць паступова.

Структура і заданні

Чатыры секцыі ідуць запар, агульнага перапынку няма. Ніжэй — хранаметраж абноўленага фармату.

Тэст адаптыўны: заданні падладжваюцца пад вашы адказы, таму час і іх колькасць у розных людзей крыху адрозніваюцца. Кожная секцыя складаецца з некалькіх тыпаў заданняў:

• Reading. «Complete the Words» — аднавіць часткова сцёртыя словы ў кароткім тэксце; «Read in Daily Life» — аб'явы, паведамленні, кароткія інфармацыйныя тэксты; «Read an Academic Passage» — невялікі ўрывак універсітэцкага ўзроўню.
• Listening. Выбраць у меру дарэчную рэпліку ў адказ на пачутую фразу, а таксама разабраць размову, аб'яву і навучальную лекцыю.
• Writing. «Build a Sentence» — сабраць граматычна правільны сказ са слоў; «Write an Email» — просьба, інфармацыя або прапанова рашэння; «Write for an Academic Discussion» — выказаць і абгрунтаваць меркаванне ў навучальнай анлайн-дыскусіі, адказваючы аднакурснікам.
• Speaking. «Listen and Repeat» — паўтарыць пачутыя сказы слова ў слова; «Take an Interview» — адказаць на пытанні пра вопыт і меркаванне ў сімуляцыі інтэрв'ю.

Галоўны вынік рэформы: доўгіх інтэграваных заданняў, дзе трэба было звесці прачытаны тэкст з пачутай лекцыяй, больш няма. Парады пра канспектаванне лекцый і шаблоны эсэ на 300 слоў належаць да ранейшага фармату — цяпер экзамен бліжэй да серыі кароткіх, але шчыльных задач, дзе важная дакладнасць мовы, а не аб'ём напісанага.

Балы і ўзроўні CEFR

Агульны бал — сярэдняе чатырох секцый, акругленае да паловы палосы: напрыклад, сярэдняе 5.25 дасць выніковыя 5.5. Новая шкала наўпрост суадносіцца з узроўнямі CEFR, таму адразу зразумела, які ўзровень мовы ад вас чакаюць.

Дкладны парог заўсёды глядзіце на сайце праграмы: патрабаванні адрозніваюцца нават унутры аднаго ўніверсітэта. Магістратура і гуманітарныя кірункі звычайна просяць вышэй, чым бакалаўрыят і тэхнічныя спецыяльнасці; часам асобна зададзены мінімум па Speaking або Writing, і агульны бал яго не кампенсуе.

Неафіцыйныя вынікі Reading і Listening паказваюць проста ў канцы тэсту — прыкладнае ўяўленне пра тое, як усё прайшло, вы атрымаеце, не выходзячы з-за камп'ютара.

Як і дзе здаваць

Сёння даступныя два спосабы здаць iBT: у акрэдытаваным тэст-цэнтры і дома, у фармаце Home Edition — гэта той самы экзамен, але за вашым камп'ютарам і пад наглядам жывога практара па відэазванку. Спатрэбяцца асобны пакой, працуючыя камера і мікрафон, праверка працоўнага месца перад стартам і дакумент, які пасведчвае асобу. Іншых варыянтаў здачы ETS зараз не прапануе: асобныя фарматы, пра якія можна сустрэць згадкі ў старых артыкулах, сярод актуальных не значацца — арыентуйцеся на iBT.

Практычныя правілы, аб якія часцей за ўсё спатыкаюцца:

• Кошт залежыць ад краіны — дакладная сума паказваецца пры выбары месца здачы на сайце ETS. Асобна тарыфікуюцца дадатковыя паслугі: перанос даты каштуе 69 долараў, дадатковыя сячэнні аб балах — па прайсе.
• Рэгістрацыя закрываецца за 7 дзён да даты; пазней — з надбаўкай за тэрміновасць, аж да 2 дзён да экзамену.
• Пераздача — колькі заўгодна разоў, але не часцей за адзін раз на 3 дні. Запісацца на дату, якая трапляе ў гэты трохдзённы інтэрвал, сістэма не дасць.
• MyBest Scores — камбінаваны вынік з лепшых балаў па кожнай секцыі за ўсе дзейныя здачы апошніх двух гадоў. Многія ВНУ прымаюць менавіта яго, так што другая спроба можа «дасабраць» патрэбны вынік, а не перапісваць усё нанова.

Лексіка: што вучыць

Фундамент TOEFL — вялікі актыўны слоўнік акадэмічнай лексікі. Не размоўнай і не бытавой: тэксты і лекцыі напісаны мовай універсітэцкіх падручнікаў, дзе словы кшталту significant, constitute, derive і hypothesis сустракаюцца ў кожным абзацы.

У новым фармаце слоўнік правяраецца яшчэ і наўпрост: у заданні Complete the Words трэба аднавіць часткова сцёртыя словы ў тэксце. Адгадаць па сэнсе тут мала — слова трэба ведаць у твар, аж да напісання. Гэта роўна той навык, які трэніруецца карткамі, а не чытаннем «у агульным».

Разумны арыенцір па аб'ёме — Academic Word List: 570 сямействаў слоў, адабраных па частасці ў акадэмічных тэкстах. Разам з агульнаўжывальнай лекцыяй яны закрываюць большую частку таго, што сустрэнецца ў Reading і Listening. Асобна варта вывучыць два вузкія пласты: звязкі для пісьмовай часткі (furthermore, nevertheless, consequently) і лексіку асцярожных фармулёвак (may, tend to, it appears that) — без іх пісьмовае маўленне гучыць катэгарычна і губляе ў ацэнцы. Набірайце слоўнік па тэмах і замацоўвайце інтэрвальным паўторам, інакш вывучанае за месяцы да экзамену выветрыцца да даты. Паспрабуйце картку:

План падрыхтоўкі

Падрыхтоўка ідзе ў два пласты, і змешваць іх не варта.

Слой першы — мова. Падняць узровень да ўпэўненага B2–C1: слоўнік, чытанне складаных тэкстаў, разуменне лекцый на слых. Гэта самая доўгая частка: з B1 звычайна сыходзіць некалькі месяцаў, арыенціры па тэрмінах — у гайдзе за колькі вывучыць англійскую. Фармат тут не дапаможа: калі слоўніка не хапае, ніякая тэхніка здачы не ўратуе.

Слой другі — фармат. Афіцыйныя пробнікі, звычка друкаваць адказ з клавіятуры і гаварыць у мікрафон пад таймер, праца на хуткасць. Хапае некалькіх тыдняў, але толькі калі мова ўжо на ўзроўні. Пачынаць з пробнікаў на слабым B1 — страчаны час: вы будзеце вымяраць свой ўзровень замест таго, каб яго падымаць.

Вусную частку трэніруйце з першага дня: у заданні «Listen and Repeat» ацэньваюць разборлівасць і дакладнасць маўлення, а ў інтэрв'ю — здольнасць гаварыць у натуральным тэмпе без доўгіх пауз. Хутка гэта не падцягваецца, гл. размоўная англійская. Практычны арыенцір па тэрмінах: з B1 да гатоўнасці — ад паўгода, з моцнага B2 — 1–2 месяцы на фармат.

Частыя пытанні

Што такое TOEFL?

Міжнародны экзамен па акадэмічнай англійскай. Фармат iBT здаюць за камп'ютарам — у акрэдытаваным цэнтры або дома пад наглядам практара; вынікі прымаюць больш за 13 000 арганізацый у 160+ краінах, часцей за ўсё ВНУ ЗША і Канады.

Які бал TOEFL патрэбны?

З 21 студзеня 2026 дзейнічае шкала 1–6: па адным бале за кожную секцыю і агульны бал — сярэдняе чатырох секцый, акругленае да паловы палосы. Арыенцір: 4.0 адпавядае ўзроўню B2, 5.0 — C1. Яшчэ два гады ў адчёце паралельна друкуюць супастаўны бал па ранейшай шкале 0–120, таму патрабаванне ВНУ «трэба 90» можна звірыць са сваім вынікам.

Колькі доўжыцца экзамен TOEFL?

Каля дзвюх гадзін замест ранейшых трох: Reading ~30 хвілін (каля 50 заданняў), Listening ~29 хвілін (каля 47), Writing ~23 хвіліны (12 заданняў), Speaking ~8 хвілін (11 заданняў). Тэст адаптыўны, таму час і колькасць заданняў могуць крыху адрознівацца.

Што змянілася ў TOEFL у 2026 годзе?

Шкала стала 1–6 замест 0–120, тэст скараціўся прыкладна да дзвюх гадзін, а заданні перапрацавалі: замест доўгіх інтэграваных заданняў з'явіліся кароткія — дапоўніць прапушчаныя словы ў тэксце, напісаць ліст, адказаць у навучальнай дыскусіі, паўтарыць пачутыя фразы і прайсці інтэрв'ю. Вынікі прыходзяць прыкладна за 3 дні замест 4–8.

TOEFL або IELTS — што выбраць?

Залежыць ад краіны і ВНУ: TOEFL папулярнейшы ў ЗША і Канадзе, IELTS — у Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Новай Зеландыі. Па патрабаваным узроўні мовы абодва прыкладна роўныя (B2–C1), адрозніваецца фармат: TOEFL цалкам камп'ютарны і Speaking запісваецца, у IELTS вусная частка — жывая размова з экзаменатарам.

Колькі слоў трэба для TOEFL?

Упэўнены B2–C1 з вялікім запасам акадэмічнай лексікі. Практычны арыенцір — Academic Word List (570 сямействаў слоў) плюс агульнаўжывальны слоўнік і звязкі для пісьмовай часткі. У новым фармаце слоўнік правяраецца і наўпрост: у заданні Complete the Words трэба аднавіць часткова сцёртыя словы ў тэксце.

Колькі дзейнічае сертыфікат TOEFL і як часта можна пераздаваць?

Вынік сапраўдны 2 гады з даты здачы. Пераздаваць можна колькі заўгодна разоў, але не часцей за адзін раз на 3 дні. Функцыя MyBest Scores збірае лепшыя вынікі па кожнай секцыі з усіх дзейных здачаў за 2 гады — многія ВНУ прымаюць менавіта яе.

Колькі рыхтавацца да TOEFL?

З узроўню B1 — звычайна ад паўгода, з моцнага B2 — 1–2 месяцы на адпрацоўку фармату. Даўжэй за ўсё падымаецца сама мова, а не тэхніка здачы; разлік па ўзроўнях — у гайдзе пра тэрміны вывучэння англійскай.